Zdrowie psychiczne na budowie: jak odpowiednio wcześnie rozpoznawać przeciążenie

Bezpieczeństwo i higiena pracy na budowie kojarzą się przede wszystkim z kaskiem, kamizelką ostrzegawczą i obuwiem ochronnym. Jednak zdrowie psychiczne pracowników zyskuje w branży coraz większe znaczenie. Szczególnie w obliczu poważnego niedoboru wykwalifikowanych pracowników dbałość o zdrowie psychiczne pracowników budowlanych, brygadzistów i kierowników budowy staje się istotnym czynnikiem wpływającym na funkcjonowanie firmy. Gdy presja rośnie z powodu braków kadrowych, spirala stresu na budowie nakręca się coraz szybciej.

Dla pracodawców ocena ryzyka zawodowego jest ważnym narzędziem pozwalającym nie tylko przypadkowo wykrywać tzw. czynniki stresogenne w firmie, lecz także systematycznie je identyfikować i analizować. Przepisy prawa już od kilku lat wymagają, aby w ramach takiej oceny uwzględniać również obciążenia psychiczne występujące w miejscu pracy. Jednak wymóg ustawowy to dopiero pierwszy krok w kierunku profilaktyki.

Dlaczego zdrowie psychiczne na budowie jest ważne?

Obciążenia psychiczne w miejscu pracy gwałtownie rosną we wszystkich branżach. Wymagania dotyczące wydajności i efektywności w firmach budowlanych stale się zwiększają. Według raportów kas chorych liczba dni niezdolności do pracy z powodu problemów psychicznych wzrosła w ostatnich latach o około 50 procent. Typowymi reakcjami na długotrwałe obciążenie są bóle głowy, przewlekłe zmęczenie, niezadowolenie, zaburzenia snu, a w najgorszym przypadku całkowite wypalenie zawodowe

Co mówią pracownicy w najnowszych badaniach?

Badanie przeprowadzone przez BG BAU (niemiecka instytucja ubezpieczenia wypadkowego dla branży budowlanej) dostarcza konkretnych danych i pokazuje wyraźne różnice między poszczególnymi specjalizacjami.
W budownictwie kubaturowym wielu pracowników paradoksalnie odczuwa niedostateczne obciążenie pracą, gdy ich kwalifikacje nie są w codziennej pracy w pełni wykorzystywane. Jednocześnie przede wszystkim kierownicy budowy i brygadziści wskazują na bardzo wysokie wymagania dotyczące koncentracji, dużą odpowiedzialność za kilka specjalizacji oraz stałą presję czasu. Ponad połowa ankietowanych postrzega tę kombinację jako długotrwałe obciążenie psychiczne.

W budownictwie infrastrukturalnym sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Niemal 50 procent pracowników wskazuje, że długie dojazdy na budowę są dla nich wyjątkowo obciążające. Kolejna jedna trzecia badanych źle znosi konieczność zakwaterowania poza domem. Połączenie ciągłych podróży, nieregularnego trybu dnia i nieobecności wśród bliskich sprzyja wyczerpaniu oraz konfliktom rodzinnym, ponieważ brakuje czasu na rzeczywistą regenerację.

Jakie czynniki negatywnie wpływają na zdrowie psychiczne?

Przyczyny stresu psychicznego mogą się znacznie różnić w zależności od projektu i specjalizacji. W branży budowlanej można jednak wskazać kilka powtarzających się czynników:

• Stała presja czasu i napięte terminy realizacji prac.
• Regularne i często zlecane z krótkim wyprzedzeniem nadgodziny.
• Długie dojazdy na budowę i brak czasu na odpoczynek podczas pracy poza miejscem zamieszkania.
• Duża odpowiedzialność za koszty i jakość wykonania prac.
• Monotonna organizacja pracy lub poczucie niedostatecznego wykorzystania własnych kwalifikacji.

Jakie działania można podjąć, aby przeciwdziałać tym problemom na budowie?

Aby przeciwdziałać niedoborowi wykwalifikowanych pracowników i zatrzymać ich w firmie, przedsiębiorstwa budowlane muszą aktywnie dbać o poprawę warunków pracy. Otwarta komunikacja i jasne zasady dotyczące czasu pracy to pierwszy krok do poprawy sytuacji.

Lista kontrolna dotycząca zdrowia psychicznego na budowie

Poniższe kwestie warto mieć zawsze na uwadze:

• Konsekwentnie przestrzegać i dokumentować przerwy w pracy na budowie.
• W przypadku ryzyka przeciążenia odpowiednio wcześnie porozmawiać z kierownictwem budowy.
• Organizować wspólne dojazdy do pracy, aby zmniejszyć stres związany z codziennymi, długimi dojazdami.
• Regularnie przekazywać informacje zwrotne, jeśli zadania stają się zbyt monotonne lub pracownik ma poczucie, że jego kwalifikacje nie są w pełni wykorzystywane.
• Łączyć zadania administracyjne w większe bloki i korzystać z narzędzi cyfrowych, aby odciążyć pracowników.

Jak oprogramowanie dla branży budowlanej pomaga rozwiązać te problemy?
Papierowa dokumentacja, wielokrotne wprowadzanie tych samych danych i niejasne ustalenia to poważne, a jednocześnie możliwe do uniknięcia czynniki stresogenne. Intuicyjne oprogramowanie dla branży budowlanej, takie jak 123onsite, pozwala szybko je wyeliminować.
Dzięki cyfrowej rejestracji czasu pracy i dokumentacji budowy za pomocą aplikacji odpada uciążliwe zajmowanie się papierową dokumentacją późnym wieczorem. Odczuwalnie odciąża to brygadzistów i kierowników budowy, zapewnia pełną przejrzystość postępu prac i pozwala na bardziej przewidywalny koniec dnia pracy.

Podsumowanie: zdrowie psychiczne na budowie

Zdrowie psychiczne na budowie nie jest tematem drugorzędnym, lecz istotnym elementem walki z niedoborem wykwalifikowanych pracowników. Oprócz dużej odpowiedzialności i obciążenia poznawczego, frustracji wynikającej z niewykorzystania kwalifikacji, a także długich dojazdów i izolacji społecznej związanej z pracą poza miejscem zamieszkania, największymi czynnikami obciążenia psychicznego pozostają presja czasu i nadgodziny.
Dla firm budowlanych oznacza to, że w walce z niedoborem wykwalifikowanych pracowników warto dobrze rozumieć specyficzne czynniki stresogenne i aktywnie im przeciwdziałać poprzez lepszą organizację pracy oraz rozwiązania cyfrowe odciążające pracowników. W ten sposób firmy nie tylko dbają o zdrowie psychiczne swoich zespołów, lecz także długoterminowo zwiększają szanse na zatrzymanie w firmie cennych,

Źródło zdjęcia: Adobe Stock